'प्रेस'च्या नावाखाली वाढते बोगसगिरी? अधिकृत पत्रकारिता आणि सोशल मीडिया यातील फरक ओळखण्याची वेळ

'प्रेस'च्या नावाखाली वाढते बोगसगिरी? अधिकृत पत्रकारिता आणि सोशल मीडिया यातील फरक ओळखण्याची वेळ

सांगोला | प्रतिनिधी (शब्दरेखा एक्स्प्रेस मा. बबन चव्हाण)

 ग्रामीण भागात सध्या स्वतःला संपादक किंवा पत्रकार म्हणून सादर करणाऱ्यांची संख्या वाढत असल्याची चर्चा विविध स्तरांतून होत आहे. 

सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म, युट्यूब चॅनेल किंवा वेबपोर्टल सुरू करून काही व्यक्ती प्रेस ओळखपत्रांचा वापर करत 

असल्याने अधिकृत पत्रकारिता आणि सोशल मीडिया कंटेंट निर्मिती यातील फरक 

सामान्य नागरिकांना समजणे कठीण होत असल्याचे मत पत्रकारिता क्षेत्रातील जाणकार व्यक्त करत आहेत.

पत्रकारिता ही केवळ प्रेस आयकार्ड किंवा युट्यूब चॅनेलपुरती मर्यादित नसून त्यासाठी कायदेशीर 

प्रक्रिया, नोंदणी, जबाबदारी आणि आचारसंहितेचे पालन आवश्यक असते.

 त्यामुळे कोणतीही व्यक्ती स्वतःला पत्रकार किंवा संपादक म्हणून घोषित करत असेल, 

तर संबंधित माध्यमाची वैध नोंदणी आणि अधिकृतता तपासणे आवश्यक असल्याचे मत व्यक्त होत आहे.

सोशल मीडिया आणि वृत्तपत्रातील फरक महत्त्वाचा

सोशल मीडिया हे अभिव्यक्तीचे माध्यम असले तरी प्रत्येक युट्यूब चॅनेल किंवा वेबपोर्टलला अधिकृत वृत्तसंस्था किंवा 

वृत्तपत्राचा दर्जा मिळत नाही. वृत्तपत्र सुरू करण्यासाठी आणि नियमानुसार प्रकाशित करण्यासाठी

 भारत सरकारच्या संबंधित कायदेशीर प्रक्रियांचे पालन आवश्यक असते. त्यामुळे केवळ डिजिटल माध्यम सुरू केल्याने 

अधिकृत पत्रकारितेचा अधिकार प्राप्त होत नाही, असे पत्रकारिता क्षेत्रातील जाणकार सांगतात.

नागरिकांनी पडताळणी करावी

पत्रकार किंवा संपादक म्हणून ओळख सांगणाऱ्या व्यक्तींची वैधता, संबंधित माध्यमाची नोंदणी आणि अधिकृत कागदपत्रे तपासूनच त्यांच्यावर विश्वास ठेवावा,

 असे आवाहन करण्यात येत आहे. कोणतीही फसवणूक, खंडणी किंवा खोटी ओळख

 वापरल्याचा संशय आल्यास संबंधित शासकीय यंत्रणा किंवा पोलिसांकडे तक्रार करण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे.

जाणकारांचे मत

पत्रकारिता हा समाजाप्रती जबाबदारीचा व्यवसाय आहे. त्यामुळे अधिकृत नोंदणी, नियमांचे पालन आणि विश्वासार्ह वार्तांकन यालाच प्राधान्य दिले पाहिजे. 

नागरिकांनीही अधिकृत आणि अनधिकृत माध्यमांमधील फरक ओळखून सजग राहणे ही काळाची गरज असल्याचे मत व्यक्त होत आहे.

टीप: वरील मजकूर हा मूळ लेखातील आरोप व मते अधिक संतुलित आणि वस्तुनिष्ठ पद्धतीने मांडून बातमी स्वरूपात तयार करण्यात आला आहे.

 कोणत्याही व्यक्ती किंवा संस्थेविरुद्धचे आरोप संबंधित सक्षम यंत्रणांकडून सिद्ध होईपर्यंत ते आरोप म्हणूनच पाहावेत.