नद्यांच्या त्रिवेणी संगमावर साकारले शिवशंभूचे भव्य स्वप्न: वाढेगावचे सुपुत्र, ज्येष्ठ पत्रकार वैजनाथकाका घोंगडे यांच्या भगीरथ प्रयत्नांना यश! - प्रा. राजेंद्र ठोंबरे, सांगोला
सांगोला तालुक्याच्या पश्चिमेला वसलेले वाढेगाव हे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिकदृष्ट्या एक आगळेवेगळे महत्त्व असणारे गाव. याच मातीत जन्माला आलेले,
सामाजिक भान जपणारे ज्येष्ठ पत्रकार आणि समाजसेवक श्री. वैजनाथकाका घोंगडे हे एक असे व्यक्तिमत्त्व आहे, ज्यांनी आयुष्यात ज्या गोष्टीचा ध्यास घेतला,
ती गोष्ट पूर्णत्वास नेल्याशिवाय विश्रांती घेतली नाही. मनात एखादी उदात्त कल्पना आली की तिच्या पाठीशी सर्व शक्तीनिशी उभे राहायचे आणि अथक परिश्रमांच्या बळावर तिचे प्रत्यक्षात रुपांतर करायचे, हा काकांचा स्वभावधर्म!
शासकीय सेवेतील सुरक्षित आयुष्य सोडून जनसेवेची आणि साहित्याची वाट धरणारे वैजनाथकाका आज संपूर्ण सांगोला तालुक्यासाठी प्रेरणास्थान बनले आहेत.
आज, रविवार दिनांक ३० ऑगस्ट २०२६ हा दिवस केवळ वैजनाथकाका घोंगडे यांच्यासाठीच नव्हे, तर वाढेगाव आणि संपूर्ण परिसरासाठी सुवर्ण अक्षरांनी लिहून ठेवण्यासारखा ठरला आहे.
वाढेगाव येथील माण, अपरूप आणि कोरडा या तीन पवित्र नद्यांच्या त्रिवेणी संगमावर वसलेल्या प्राचीन श्री महादेव मंदिराचे नयनरम्य सुशोभीकरण आणि तेथे भव्य अशा 'शिवशंभू' मूर्तीची प्राणप्रतिष्ठा व उभारणीचे त्यांचे स्वप्न आज अधिकृतपणे साकार झाले आहे.
सरकारी नोकरी ते ध्येयवादी वृत्तपत्रसृष्टी
वैजनाथकाका घोंगडे यांच्या जीवनप्रवासाकडे पाहिले तर एका निष्ठावंत ध्येयवाद्याचा आलेख स्पष्टपणे दिसतो. प्रारंभीच्या काळात त्यांनी सरकारी नोकरीत सेवा बजावली.
मात्र, बांधून घेतलेल्या चौकटीत राहून समाजसेवा करण्यापेक्षा थेट जनतेच्या प्रश्नांना वाचा फोडावी, या विचाराने त्यांनी स्वेच्छानिवृत्तीचा (VRS) धाडसी निर्णय घेतला.
नोकरी सोडल्यानंतर त्यांनी पत्रकारितेच्या क्षेत्रात पदार्पण केले. स्वतःचे स्वतंत्र साप्ताहिक सुरू करून त्यांनी ग्रामीण भागातील शेतकरी, कष्टकरी आणि तळागाळातील लोकांच्या व्यथा-वेदना मांडण्यास सुरुवात केली.
पत्रकारिता करताना त्यांनी कधीही तत्त्वांशी तडजोड केली नाही. सत्य, निर्भीड आणि समाजाला दिशा देणारे लेखन हेच त्यांच्या साप्ताहिकाचे वैशिष्ट्य राहिले. त्यांच्या या लेखणीमुळे तालुक्यातील अनेक सामाजिक व शासकीय प्रश्नांना न्याय मिळाला.
'माण नदी स्वच्छता अभियान': पर्यावरणरक्षणाचा भगीरथ प्रयत्न
केवळ लेखणी चालवून न थांबता प्रत्यक्ष कृतीवर भर देणे हा काकांचा हातखंडा आहे. सांगोला तालुक्याची जीवनवाहिनी मानली जाणारी माण नदी जेव्हा प्रदूषण आणि गाळाच्या विळख्यात सापडली होती, तेव्हा वैजनाथकाकांनी 'माण नदी स्वच्छता अभियाना'ची हाक दिली.
त्यांनी स्वतः हातात खोरे आणि पाटी घेऊन नदीपात्रात उतरून कामाला सुरुवात केली. त्यांच्या या ध्यासाने प्रभावित होऊन तालुक्यातील तरुण, व्यावसायिक आणि नागरिक या अभियानात उत्स्फूर्तपणे सहभागी झाले.
लोकसहभागातून माण नदीचे पात्र स्वच्छ करणे, पाणी अडवणे आणि नदीचे सौंदर्य पुनर्स्थापित करणे यासाठी त्यांनी अहोरात्र मेहनत घेतली. त्यांच्या या पर्यावरणपूरक उपक्रमाचे सर्वत्र कौतुक झाले.
नद्यांच्या त्रिवेणी संगमावर सुशोभीकरण व 'शिवशंभू' मूर्तीची उभारणी
वाढेगाव हे माण, अपरूप आणि कोरडा या तीन नद्यांच्या संगमावर वसलेले अत्यंत पवित्र स्थान आहे. या त्रिवेणी संगमावर वसलेले प्राचीन श्री महादेव मंदिर दुर्लक्षित अवस्थेत होते. या स्थानाला तीर्थक्षेत्राचे आणि निसर्गरम्य पर्यटनस्थळाचे स्वरूप प्राप्त करून द्यावे, असा ध्यास वैजनाथकाकांनी घेतला.
गेल्या काही वर्षांपासून त्यांनी या मंदिराच्या जीर्णोद्धारासाठी आणि परिसर सुशोभीकरणासाठी स्वतःला झोकून दिले. मंदिर परिसराचे सुशोभीकरण, घाट बांधणी, वृक्षारोपण आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे या संगमावर भगवान शिवशंकर यांच्या मूर्तीस अभिवादन करणारी भव्य 'शिवशंभू' मूर्ती उभारण्याचा संकल्प त्यांनी सोडला.
हा प्रकल्प अत्यंत खर्चिक आणि मेहनतीचा होता, परंतु काकांच्या जिद्दीपुढे आणि प्रामाणिक हेतूपुढे अडचणी निघून गेल्या. त्यांनी गावकरी, दानशूर व्यक्ती आणि सहकाऱ्यांना एकत्र आणून या प्रकल्पाचे नियोजन केले. स्वतः दररोज प्रत्यक्ष जागेवर उपस्थित राहून कामाची देखरेख केली.
आज स्वप्नपूर्तीचा सुवर्णदिन!
सततचे परिश्रम, योग्य नियोजन आणि लोकांची मिळालेली साथ यांमुळे आज, रविवार दि. ३० ऑगस्ट २०२६ रोजी वाढेगाव येथील त्रिवेणी संगमावर श्री महादेव मंदिराचे सुशोभीकरण पूर्ण झाले असून, नयनरम्य व प्रेक्षणीय अशा शिवशंभू मूर्तीची प्राणप्रतिष्ठापना मोठ्या उत्साहात संपन्न होत आहे.
एका पत्रकाराने आणि समाजसेवकाने ध्यास घेतला तर तो समाजाच्या सहकार्याने किती मोठे आणि सकारात्मक परिवर्तन घडवून आणू शकतो, याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे वैजनाथकाका घोंगडे!
त्यांनी केवळ मंदिराचा जीर्णोद्धार केला नाही, तर वाढेगावच्या ऐतिहासिक अस्मितेला आणि अध्यात्मिक वारशाला एक नवी ओळख मिळवून दिली आहे.
आयुष्याच्या प्रत्येक टप्प्यावर नवा ध्यास घेणाऱ्या आणि तो पूर्णत्वास नेणाऱ्या आदरणीय वैजनाथकाका घोंगडे यांच्या या भगीरथ कार्याला आणि स्वप्नपूर्तीला मनःपूर्वक सलाम! त्रिवेणी संगमावरील हे शिवशंभूचे धाम येणाऱ्या अनेक पिढ्यांना काकांच्या सामाजिक निष्ठेची आणि ध्येयवादाची आठवण करून देत राहील, यात शंका नाही.
0 Comments